Tarım ve Hayvancılık

TARIM

Başçiftlik ve çevresinde görülen iklimin olumsuz etkileri çevrede yetiştirilen ürün yelpazesini de etkilemiş, birçok tarım ürününün yetişmesini imkansızlaştırmıştır. Bu nedenle yörede buğday, arpa, fiğ, patates gibi tarım ürünlerinin yetişmesi mümkün olmaktadır.

Kış mevsiminin uzun sürmesi, ilkbahar mevsiminin dona çekmesi nedeniyle başka çeşit ürünler yetiştirilemez. Bunun yanında azda olsa sebzecilik ve meyvecilik yapılmaktadır. Bu nedenle halk, ihtiyacı kadar tarım ürünlerini yetiştirmekte, geri kalan arazi de boş kalmaktadır.

Burada patates deyip de geçmek doğru olmaz kanaatindeyim. Başçiftlik patatesi, Tokat yöresinde lezzeti ve kalitesi ile haklı bir yere sahiptir. Yemek yapmaya pek uygun değildir; ama kızartması, haşlaması, piyazı, hele közlemesi… O patates közlemesi ki; uzun kış gecelerinin vazgeçilmezi…

Yalnız şu da var ki; değişik ürün çeşitleri de denenmiş değildir. Aslında kiraz, vişne, çilek, ceviz gibi meyveler, salatalık, havuç gibi sebzeler alternatif ürünler olarak denenmelidir. Bu ürünler son turfanda olarak iyi para kazandırabilir.

Ana geçim kaynaklarından olan tarım, eskiye oranla daha az yapılmaktadır. Bununda sebebi nüfusun büyük bir bölümünün ilçeden göç etmiş olması, genç nüfusun büyük şehirlerde iş bulması olarak gösterilebilir. Başka bir sebep ise ülkenin ekonomik yapısına bağlı olarak tarımda girdi fiyatlarının artması, ürünün ise para etmemesi sayılabilir. Bugün Başçiftlik’te ekilebilir arazinin büyük bir bölümü boş bulunmaktadır.

Ayrıca iklim şartlarının elverişsiz olması, ilçe rakımının yüksek olması, çok az sayıda ürün çeşidinin yetiştirilmesine imkan vermesi sebebiyle de tarım, geçim kaynağı olma özelliğini yavaş yavaş kaybetmektedir.

HAYVANCILIK

Yurdumuzun bütün kırsal kesimlerinde olduğu gibi Başçiftlik’te de önemli geçim kaynaklarından biri hayvancılıktır. Yine bütün Türkiye’de olduğu gibi son yıllarda yetiştirilen hayvan sayısı her geçen gün daha da azalmaktadır.
Başçiftlik’te en çok koyun ve sığır yetiştirilmektedir. Etinin lezzeti, yününün kalitesi ile ün yapmış olan Karayaka cinsi koyun türü en çok bu çevrede yetiştirilir. Bunun yanı sıra az da olsa at, eşek gibi gücünden yararlanılan hayvanlar ile kümes hayvanları da beslenmektedir. Ayrıca, arıcılık Başçiftlik’te önemli bir geçim kaynağıdır. Bin bir çeşit çiçek ve bitkinin varlığı tam arıcılığa uygundur. Başçiftliklinin bu imkândan yeteri kadar faydalandığı söylenemez. Civar illerden gelen arıcılar bölgede bol miktarda ürün almaktadırlar.

1970’li yıllarda Başçiftlik ilçe merkezinde 10.000 civarında koyun yetiştirilirken bugün bu sayı 2.000 in altına düşmüştür. Koyun ırkı olarak Karayaka denilen etinin lezzeti ve yününün kalitesiyle meşhur cins yetiştirilmektedir. Yalnız sevindirici bir olay bilhassa sığır yetiştiriciliğinde görülen olumlu gelişmelerdir. Daha önceki yıllarda Çok sayıda kara ırk hayvan yetiştirip çok sayıda hayvandan az miktarda ürün alan halk bugün kültür ırkı sığır beslemeye başlamıştır. Bu olay hem daha çok süt, hem daha iyi yavru hem de daha iyi kazanmanın kaynağıdır.

İlçede hayvancılığın geliştirilmesi amacıyla Tarım Bakanlığı tarafından tahsis edilen kültür ırkı damızlık boğalar getirilmiş olup yerli sığır ırkının değiştirilmesi çalışmalarının yanı sıra, hayvancılıkla ilgili kooperatif kuran yöre halkına yeni inek alması için devlet tarafından destek verilmekte, bazı ailelere damızlık koyun verilmektedir. Otlak, mera ve yaylaların süt ve besi hayvancılığına çok elverişli olmasına rağmen bu imkânlardan yeteri derecede yararlanıldığını söylemek doğru olmaz. Burada da iş dönüp dolaşıp iş gücü göçüne dayanmaktadır. Genç iş gücünün ilçe dışına göç etmiş olması, besi girdilerinin pahalı olması, hayvan ürünlerinin girdilere paralel olarak değer kazanmaması ve pazarlama zorlukları hayvancılığı olumsuz olarak etkilemektedir.

Kaynak: Dünden Bugüne Başçiftkik (Şaban BOLAT)