Tarihi Kalıntılar ve Yerler

İlçenin tarihi eskilere dayanmakla birlikte hemen hemen hiçbir tarihi esere rastlanmamaktadır.

KALE : Halk arasında kale olarak bilinen sadece duvar kalıntıları bulunan yer Cafertamı denilen ormanın içerisinde her iki vadiye hakim küçük bir tepe üzerindedir. Bugün sadece duvarlarının küçük bir kısmı kalmış kare şeklinde bir yapıdır.

HAMAM : Mahmut Öztürk ve Muzaffer Güler’in evlerinin yerinde dört bölümden oluşan ama sadece alt duvarları kalmış olan bir yapı idi. Belediyenin altyapı çalışmaları sırasında hamama gelen su kanalı da bulunmuştu. Bugün ne hamam ne de su kanalı mevcut değildir.

Araştırmacı Kamil Şahin Danişmentliler Döneminde Niksar adlı eserinde “ Niksar ipek yolu üzerinde bulunmaktadır. Niksar- Başçiftlik kervan yolu üzerinde han kalıntılarına rastlanmaktadır. Başçiftlikte hamam kalıntısı da vardır.” Diye yazmasına rağmen bugün ne han ne de hamam kalıntısı yoktur.

Yine Kâmil Şahin aynı eserinde “Danişmend Ahmet Gazi Niksar’ı Malatya ve Doğu Anadolu’ya bağlayan çıkışı sağlayacak olan Herkümbet Kalesine (Perşembe Yaylası’nın önündeki Kümbet diye bilinen yer) yöneldi. Ordunun öncüleri Başçiftlik’in yanındaki dar geçitte Putil komutasındaki ordunun saldırısına uğradı.” Diye yazmaktadır. Bu yazılar ve Alaçal’ın tepesinde bulunan ve halkın evliya diye söylediği yerin de yapısının yukarıda kale olarak adlandırdığımız yapı ile benzerliği göz önüne alındığında bu iki yapının eski kervan yolunu kontrol merkezleri olduğu anlaşılmaktadır.

ASARCIK: Başçiftlik’in Güneydoğusunda, Hatipli-Başçiftlik sınırları arasında bulunan eski bir Rum köyünün kalıntıları yakın zamana kadar mevcut idi. Kurtuluş Savaşından sonraki nüfus mübadelesi antlaşması sonucunda bu köy halkı Yunanistan’a göç etmiştir. Kalıntılar çiftçiler ve özellikle define arayıcıları tarafından yok edilmiştir.

GEZİLİP GÖRÜLECEK YERLER:

Tüm ülkemizde olduğu gibi Başçiftlik’te de her yer gezilip görülmeye değer. Yine de birkaç yerin ismini yazmakta fayda vardır.

ÇELLOGU : Başçiftlik-Alan yolu üzerinde, Alaçal tepesinin arkasında soğuk suyu ve doğal güzelliği ile görülmesi gereken bir mesire yeridir. Belediye tarafından piknik alanı olarak düzenlenmiş, ocaklar, salıncaklar, tuvalet, çeşme gibi halkın ihtiyaçları karşılanmaya çalışılmıştır.

KUZUGÖBEĞİ : Yeni yaylanın kuzeyinde, yaylaya 500m kadar uzaktadır. Kaynak suyu kayaların arasından çıkarak akar gider. Define arayıcıları tarafından suyun çıktığı kayalar parçalanmış, eski özelliği ve güzelliği kaybolmuştur. Yine de görmek ve soğuk suyundan içmek için gidilmeye değer. Kuzugöbeği Yeni Yaylanın kuzeyindedir ve su kayaların içinden çıkmaktadır.

YORGACA OLUĞU : İlçenin tam kuzeyinde Yorgaca Tepesi’nde bulunan güzel bir kaynak suyudur. Tüm Başçiftlik ve İskefsür ovası ayağınızın altındadır, özellikle sıcak yaz gecelerinde oraya çıkıp çevreyi seyretmenin ayrı bir güzelliği vardır.

SUATAN ŞELALELERİ: Başçiftlik’e 10-12 km uzaklıkta, Taşbadal – Akçalar Güneyi arasında arka arkaya sıralanmış altı tane küçüklü büyüklü şelaleden oluşur. Gidilmesi zor ama görülmesi hoştur. Ayrıca Yeni Yaylanın arka tarafında Çatak Deresinde de Suatan ismiyle bir yer mevcuttur.  Yolu araba ile gitmeye müsait değildir. Ancak yaya gidilebilir. Biraz yorulabilirsiniz ama göreceğiniz güzellikler sizi geldiğinize pişman etmeyecek, bütün yorgunluğunuzu unutturacaktır.

Bir şiirde:

“Sorarsanız bu Başçiftlik neresi?
Göğcebel’den Kümbet’ece uzanır.” Denilmektedir.

Çok geniş bir yüzölçüme sahip olan Başçiftlik’te yer adlarını yazmak pek de kolay bir iş olmasa gerek. Çünkü; hem çok fazla isim var hem de hepsini hatırlayabilmek zor. Biz yine de üç grup altında bu isimleri toplamaya çalıştık.

1- İlçenin (Belediye imar planı) içindeki yerler: Yenibaş, Hızaryanı, Tepeciküstü, Demirlikfırını, Değirmenönü, Fereşetli, Camiönü, Dere Mahalle, Şahnalan Mahallesi, Saltaşı, Çartıl, Yayla Yolu, Yukarı Mahalle, Aşağı Mahalle.

2- Ekilir-Dikilir Arazi : Belbaşı, Atyolu, Soğanlık, Külecik, Yellice, Uçuracak, Çamurcuk, Tatarmaşadı, Hasanbey Deresi, Fındıklı Çukur, Asarcık, Sağ Geçit, Kayalı Yatak, Armutlu Çukur,Fidilik, Niğaralağı, Taştekne, Haliller Çayırı, Çaylaklık, Meydan Çamı, Mere Başı, Kesekler, Kösen tepesi, Karabalçık, Kovanlık sıkı, Geyik Yatağı, Gürgenli Dere, Demircoğ Deresi, Karaöküz Çukuru, Emirgazi, Kocatepe, Yoksul içmez, Tapu Tarlası, Aşılık.

Kurbağalık, Top Armutluk, Yazı, Aşlamalık, Karagöz Yeri, Kabadayı Çayırı, Çermik Suyu, Kavaklı, Değirmen Deresi, Körük Deresi, Çukurpınar, Koşaca, Comalı, Kirazlık, Kovalı Çayır, Tepe Üstü, Tepe Ardı, Tamlı Tarla, Kabadoyun Boz, Çelloğu, Alaçal, Kapıağzı, Tikenli Çukur, Derin Dere, Pisikini Deresi, Ambar Deresi, Fidanlar, Kızılyar, Kuzuluk, Erikli Dere, Tepe Çayır, Tepe Samanlık, Sivrice, Kaynagöz, Katırbeli,

Çaldibi, Düldülizi, Selim, Yoğunoluk, Cafertamı, Karatepe, Kızıltepe, Suçatı, Elmanın düz, Kuman, Çatma Pınar, Tekkeşin Özü, Çamdibi, Kavakdibi, Kızılcabayır, Dodili Pınarı, Çukur Yatak, Yoz Yatağı, Bey Oluğu

3- Yaylalar : Dikilitaş, Karadiken, Gordin, Çatak Deresi, Tavuk Dağı, Killik Tepesi, Meşeli Yatak, Bağlama Ardı, Somun Tepesi, Körük Deresi, İnce Dağ, Arpalık,

Çermik Deresi, Orta Dere, Salıncak Çamı, Çorak Tepesi, Kayalık, Cingit, Çamlık, Kırıktepe, Fırıncık

Üçoluk Deresi, Yüksek Yatak, Partal, Kuzugöbeği, Angıt Gölü, Gorgaca, Kızılyarın Düz, Oluklar, Çatalın Sivri, Analıkızlı Kaya, Arpa tarlası

Kaynak: Dünden Bugüne Başçiftkik (Şaban BOLAT)