Atasözlerimiz

Atasözleri, atalarımızın uzun deneyimlerine dayanan, yargılarını kısa cümlelerle anlatan çok değerli kalıplaşmış sözlerdir. Şekil olarak kalıplaştığı için atasözlerindeki sözcüklere yeni sözcük eklenmez. Türkçe’nin tümüne mal olmuştur.

  • Aç ayı oynamaz.
  • Aç it fırın yıkar.
  • Ağaca çıkan keçinin dala bakan oğlağı olur.
  • Ahmak ata binmiş, kendini ağa sanmış.
  • Akacak kan damarda durmaz.
  • Atın ölümü arpadan olsun.
  • Anlayana sivrisinek saz, anlamayana davul zuma az.
  • Aşağı tükürsen sakal, yukarı tükürsen bıyık.
  • Ağır ol molla desinler.
  • Akılsız başın cezasını ayaklar çeker.
  • Allah kimsenin yolunu yolsuza düşürmesin.
  • Arife tarif gerekmez.
  • At, binicisine göre kişner.
  • Attan düşen ölmemiş, eşekten düşen ölmüş.
  • Atın yerine eşek bağlanmaz.
  • Ay var yılı besler, yıl var ayı besler.
  • Bacak kadar boyu var, türlü türlü huyu var.
  • Bal tutan parmağını yalar.
  • Bekara karı boşamak kolaydır.
  • Besle kargayı oysun gözünü.
  • Biri yer, biri bakar; kıyamet ondan kopar.
  • Büyük lokma ye, büyük söz söyleme.
  • Bir hatır, iki hatır, üçüncüsü vur yatır.
  • Büyük büyüklüğünü bilmeyince küçük küçüklüğünü hiç bilmez
  • Bu karık başa varmaz.
  • Can çıkmayınca huy çıkmaz.
  • Çoban isterse tekeden süt çıkarır.
  • Çok söyleme arsız, çok saklama hırsız edersin.
  • Çağrılan yere erinme, çağrılmayan yerde görünme.
  • Dağ başına kış, adam başına iş gelir.
  • Davulun sesi uzaktan hoş gelir.
  • Dirgene dayanamayan porsuk harmana girmez.
  • Düven öküzünün ağzı bağlanmaz.
  • Ekin ekmedim ki göğe bakayım.
  • El elin eşeğini türkü çağırarak arar.
  • Elden gelen öğün olmaz, o da vaktinde bulunmaz.
  • Eşek hoşaftan ne anlar?
  • Eşek çamura batınca yol gösteren çok olur.
  • Eşek çamura batınca sahibinden yiğit kimse olmaz.
  • Eşeğin canı yanınca attan ileri gider.
  • Evdeki hesap çarşıya uymaz.
  • Garip kuşun yuvasını Allah yapar.
  • Gazın cücüğünü güzün sayarlar.
  • Güttüğü bir koyun, ıslığı dağı taşı tutuyor.
  • Gözden ırak olan gönülden de ırak olur.
  • Gönül düştü bir b… o da mis gibi koka.
  • Hamama giren terler.
  • Her horoz kendi çöplüğünde öter.
  • Her inişin bir yokuşu vardır.
  • Her yiğidin bir yoğurt yeyişi vardır.
  • Isına ısına yaz gelir, soğuya soğuya kış gelir.
  • Isıracak it dişini göstermez.
  • İtle dalaşmaktansa çalıyı dolaşmak iyidir
  • iğneyi kendine, çuvaldızı başkasına batır
  • işleyen demir ışıldar.
  • Katranı kaynatmakla olur mu şeker? Cinsi bozuk olan cinsine çeker.
  • Kavun, karpuz da yata yata büyür.
  • Kaz gelecek yerden tavuk esirgenmez.
  • Keçinin uyuzu pınarın gözünden içer.
  • Kenarına bak bezini al, anasına bak kızını al.
  • Keskin sirke küpüne zarar verir.
  • Kızını dövmeyen dizini döver Koyunu güden kurdu görür.
  • Komşunun tavuğu komşuya kaz görünür.
  • Kurt kocayınca köpeklerin maskarası olur.
  • Leyleğin ömrü laklakınan geçer
  • Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır.
  • Minareyi çalan kılıfını hazırlar.
  • Ne ekersen onu biçersin.
  • Ne doğrarsan aşına, o gelir kaşığına.
  • Odun odunu yarar, ahmak kendini yorar.
  • Oğlan dayıya, kız emeye (halaya) çeker.
  • Öküzün büyük olsun da çekmezse çekmesin.
  • Ölüsü olan bir gün ağlar, delisi olan her gün ağlar.
  • Parayı veren düdüğü çalar.
  • Parayı itin boynuna asmışlar, herkes peşi sıra “it efendi diyerek gezmiş.
  • Rüzgâr eken fırtına biçer.
  • Sabreden derviş, murada ermiş.
  • Sev seni seveni, yerdeki toprak ise; sevme seni sevmeyeni Mısır’da sultan ise.
  • Sona kalan donakalır.
  • Su testisi su yolunda kırılır.
  • Sen ağa ben ağa, bizim ineği kim sağa.
  • Suyun yavaş akanından, adamın yere bakanından kork.
  • Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yer.
  • Taşıma su ile değirmen dönmez.
  • Tilkinin dönüp dolaşıp geleceği yer, kürkçü dükkânıdır.
  • Ucuz etin yahnisi yenmez.
  • Uyuma çuval ağzı aç.
  • Ummadık taş, baş yarar.
  • Vakitsiz öten horozun boynunu vururlar.
  • Yağmasan da gürle.
  • Yarım hoca dinden, yarım doktor candan eder.
  • Zenginin malı züğürdün çenesini yorar.
  • Zorla güzellik olmaz.
  • Zararın neresinden dönersen kardır.

    Kaynak: Dünden Bugüne Başçiftlik (Şaban BOLAT)