Tecrübeler ve İmece

HALKIN HAVA DURUMUYLA İLGİLİ TECRÜBELERİ

Yaşlılar uzun gözlemler sonunda Başçiftlik ve çevresinde hava durumuyla ilgili önemli tecrübeler edinmişlerdir. Bunları şöyle sıralayabiliriz:

Gücük yedisi – (18-22 şubat)
Berdalacuz – (10-17 mart )
Mart dokuzu – (22-23 mart)
Coruk Mistik Kışı – (10-12 nisan )
Abrul beşi – (15-20 nisan )
Mayıs yedisi – (18-20 mayıs )

Gibi günler sayılı fırtınalardır. Bunlar genellikle gerçekleşirler.

Halk arasında bu sayılı günler özlü sözlerle de pekiştirilmiştir.

  • Zemheri de damla damlamaktansa kan damlaması iyidir.
  • Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır.
  • Kork abırulun beşinden, öküzü ayırır eşinden.
  • Ürünün bol olması için gündönümünde (21 Haziran) yağmur gerekir.

Başçiftlik halkı günlük işlerini havanın durumuna göre ayarlamak durumunda oldukları için bununla da ilgili tecrübeler geliştirmişler bunları özlü sözlerle pekiştirmişlerdir.

  • Akşam bulutları kızardı, havayı hoş bil; sabah bulutları kızardı, havayı yaş bil.
  • Bulut gitti denize (kuzeye), kalk gidek evimize; bulut gitti kıbleye, kalk gidelim tarlaya.
  • Ağyel (lodos) insana buz gibi, kara köz gibi değermiş.
  • Kırmıt ve alıç gibi meyveler çok olursa kış uzun sürer.
  • Kavaklar yapraklarını tepeden dökmeye başlarsa kış uzun sürer; kavaklar yapraklarını alt etekten dökmeye başlarsa kış kısa sürer.
  • Ağyel eserse ağılı büyüt.
  • Karayel eserse ambarı büyüt.
  • Poyraz eserse hoşaf öğüt.
  • Ağyel(lodos) eserse hayvan yiyeceği bol olur.
  • Karayel eserse ürün bol olur.
  • Poyraz eserse kıtlık olur.

ESKİ AY İSİMLERİ
Zemheri: Ocak
Gücük: Şubat
Mart: Mart
Aprul: Nisan
Mayıs: Mayıs
Kiraz: Haziran
Tembos: Temmuz
Ağustos: Ağustos
İlkgüz: Eylül
Ortagüz: Ekim
Songüz: Kasım
Karakış : Aralık

İMECE

Başçiftlik’te çoğu işler imece usulü (yardımlaşarak) yapılır. Bunların başında yaprak basmak, konserve yapmak, turşu kurmak, pekmez, reçel ve marmelât hazırlamak, yufka açmak, erişte kesmek gibi özellikle kış hazırlıkları kadınlar arasında sıra ile birlikte yapılan işlerdir. Bunlar yardımlaşma ve dayanışmanın en güzel örnekleridir. Bu güzel hasletler Başçiftlikli ile birlikte gittikleri yerlere de taşınmıştır. Bu imece çalışmaları Tokat, İstanbul gibi yerleşim yerlerinde de aynen devam etmektedir.